الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

71

تفسير مجمع البيان (فارسى)

از روى جهل و عناد ، منكر قرآن و معجزات مىشوند . « 1 » باز هم به منظور تسليت بيشتر پيامبر خويش ، مىفرمايد : وَ لَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوا عَلى ما كُذِّبُوا وَ أُوذُوا حَتَّى أَتاهُمْ نَصْرُنا پيامبران گذشته نيز ، از طرف مردم مورد تكذيب واقع شدند ، لكن در مقابل تكذيب مردم و آزار و اذيتهاى ايشان صبر كردند ، تا اينكه از جانب ما يارى شدند و مخالفان آنها از پاى در آمدند . خداوند در اينجا پيامبر خود را امر مىكند كه در برابر كافران قوم ، مثل انبياى ديگر صبر كند ، تا وقتى كه خداوند او را يارى كند و بر آنها پيروز گردد . وَ لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِ اللَّهِ : در حقيقت هيچكس قادر نيست ، گفتار خدا را تكذيب يا وعدهء او را خلاف كند . هر چه خدا وعده كرده است كه در بارهء كفار انجام ميدهد ، انجام خواهد داد و وعده‌اى كه نسبت به يارى تو داده است ، عمل خواهد كرد . زيرا بر خداوند روا نيست كه دروغ بگويد يا خلف وعده كند . كلبى و عكرمه گويند : مقصود از « لِكَلِماتِ اللَّهِ » همان آياتى است كه در آنها وعدهء يارى انبياء داده شده است . مثل : « كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلِي » ( مجادله 21 : خداوند چنين مقرر كرده است كه من و پيامبرانم غالب ميشويم ) و مثل : « إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ » ( صافات 172 : آنها هستند كه از جانب خدا يارى مىشوند ) . وَ لَقَدْ جاءَكَ مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِينَ : در قرآن ، از سرگذشت پيامبران اطلاع يافته‌اى و ميدانى كه چگونه ما آنها را يارى كرده و نجات داده‌ايم « 2 » .

--> ( 1 ) - « يجحدون » فعل متعددى است . علت اينكه در اينجا به حرف باء متعددى شده ، اين است كه به معناى « يكذبون » است . ابو على « بِآياتِ اللَّهِ » را متعلق به « الظالمين » دانسته است : يعنى آنها راستگويى ترا با رد آيات خدا انكار مىكنند . مثل « وَ آتَيْنا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوا بِها » ( اسراء 59 ) يعنى : ظلموا بردها . ( 2 ) - در بارهء « من » اختلاف است . اخفش گويد زائده است . ديگران گويند : در جملهء مثبت صحيح نيست كه « من » زايده واقع شود . پس بايد براى تبعيض باشد . بنا بر اين مقصود اين است كه بعضى از اخبار پيامبران را طبق مصالح خويش براى تو گفته‌ايم . چنانچه مىفرمايد : « وَ مِنْهُمْ مَنْ لَمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ » غافر 78 : داستان برخى از آنها را براى تو نگفته‌ايم : طبق اين قول فاعل فعل در تقدير است .